Pitanje upravljanja parohijom Svetog Save u Londonu našlo se u središtu pažnje nakon što je grupa vernika i članova srpske zajednice u Ujedinjenom Kraljevstvu uputila pismo patrijarhu Srpske pravoslavne crkve Porfiriju, ukazujući na probleme u funkcionisanju parohije i izražavajući zabrinutost zbog odnosa između crkvenih vlasti, parohijskih tela i upravljačkih struktura povezanih sa crkvenom imovinom.
Pismo je usledilo nekoliko meseci nakon formiranja Eparhije britansko-irske, na čijem se čelu nalazi episkop Nektarije, kao i nakon promena u načinu upravljanja londonskom parohijom.
Pismo vernika upućeno patrijarhu Porfiriju
U pismu koje su potpisali pojedini predstavnici srpske zajednice u Velikoj Britaniji iznete su primedbe na način vođenja parohije Svetog Save u Londonu. Potpisnici su izrazili nezadovoljstvo određenim odlukama episkopa Nektarija i zatražili da se patrijarh Porfirije upozna sa situacijom.
U javno dostupnim navodima iz pisma ističe se zabrinutost zbog odnosa prema postojećim strukturama upravljanja parohijom, kao i zbog promena koje su, prema mišljenju potpisnika, uticale na dotadašnji način života crkvene zajednice.
Pojedine tvrdnje iz pisma odnose se i na odnos između eparhijske uprave i poverenika dobrotvorne organizacije koja upravlja određenim aspektima imovine crkve Svetog Save u Londonu. Međutim, te tvrdnje predstavljaju stav potpisnika pisma i nisu potvrđene odlukom nezavisnog pravnog ili crkvenog tela.
Eparhija britansko-irska navela razloge za promene
Na pismo i nezadovoljstvo dela vernika reagovala je Eparhija britansko-irska saopštenjem episkopa Nektarija upućenim sveštenstvu i vernicima londonske parohije.
U saopštenju se navodi da je Eparhijski upravni odbor 20. decembra 2025. godine doneo odluku o prestanku mandata tadašnjeg parohijskog saveta i imenovao Privremeno povereništvo koje bi trebalo da obavlja poslove do izbora novog tela upravljanja.
Prema obrazloženju Eparhije, koje potpisuje episkop britansko-irski Nektarije, ova odluka doneta je u skladu sa crkvenim propisima i pravilima upravljanja parohijama Srpske pravoslavne crkve.
Episkop Nektarije je u svom obraćanju posebno naglasio pitanje odnosa između crkvenog poretka i pravnog statusa dobrotvornog fonda (trusta) registrovanog u Ujedinjenom Kraljevstvu. On je naveo da fond ima svoju ulogu u skladu sa britanskim zakonima i pravilima Komisije za dobrotvorne organizacije (Charity Commission), ali da njegova uloga nije iznad eparhijskih i crkvenih organa.
Uloga londonskog crkvenog fonda
Hram Svetog Save u Londonu povezan je sa dobrotvornom organizacijom registrovanom kod Charity Commission, britanskog regulatornog tela za dobrotvorne organizacije. Kao i druge slične organizacije u Ujedinjenom Kraljevstvu, ona ima poverenike (trustees) koji su odgovorni za upravljanje dobrotvornom organizacijom u skladu sa zakonom i njenim osnivačkim dokumentima.
Prema javno dostupnim podacima Charity Commission, među poverenicima organizacije Serbian Orthodox Church of St Sava London nalaze se Nicholas Kasić, Marko Gašić, Milan Dedić i Nikola Babić.
Njihova uloga prema britanskom pravnom okviru odnosi se na upravljanje dobrotvornom organizacijom i zaštitu njene imovine i ciljeva. Istovremeno, pitanje granica između pravnih obaveza poverenika i crkvenog upravljanja postalo je jedno od ključnih pitanja u aktuelnom sporu.
Pitanje nadležnosti između crkvenog i pravnog sistema
U javnom registru Charity Commission organizacija se i dalje vodi kao aktivna dobrotvorna ustanova, sa navedenim poverenicima i redovnim obavezama izveštavanja.
Slučaj londonske parohije Svetog Save otvorio je pitanje odnosa između kanonskog poretka Srpske pravoslavne crkve i pravnog okvira u kojem crkvene organizacije deluju u Ujedinjenom Kraljevstvu.
Dok Eparhija britansko-irska naglašava da crkveni život i upravljanje parohijom pripadaju crkvenim organima, poverenici fonda imaju zakonske obaveze prema britanskom pravnom sistemu.
Dalji razvoj događaja zavisiće od razgovora unutar crkvene zajednice, eventualnih odluka nadležnih crkvenih organa, kao i od mogućih pravnih postupaka ukoliko do njih dođe.
Parohija Svetog Save u Londonu, osnovana sredinom 20. veka, jedna je od najznačajnijih srpskih pravoslavnih zajednica u dijaspori, pa je pitanje njenog upravljanja privuklo pažnju vernika koji očekuju razrešenje spora i očuvanje jedinstva zajednice.
Čak 800.000 vernika se poklonilo Pojasu.
Posle više od milion poklonika, brojnih tumačenja i optužbi u javnosti, Srpska pravoslavna crkva iznela je tri ključne činjenice o dolasku svetinje, ulozi manastira Vatopeda i prilozima vernika.
U razgovoru za radio emisiju „Iz perspektive večnosti“, poglavar Srpske pravoslavne crkve govorio je o pritiscima, klevetama i reakcijama tokom velikog sabranja vernika u Hramu Svetog Save.
Grčki pevač bio je gost u Patrijaršijskom dvoru, a razgovor nije ostao samo na muzici i predstojećem koncertu. Dotakli su se vere, umetnosti i vrednosti koje povezuju bratske narode.
POGLEDAJTE JOŠ:
Vučić se sastao sa predsednikom Državnog zbora Slovenije Stevanovićem
Legendarni fudbaler opleo po Kristijanu Ronaldu!
ISTORIJSKI TRENUTAK U NOVOM SADU! Vučić obilazi radove i prisustvuje spajanju glavne konstrukcije mosta preko Dunava!