ROĐEN NEM I ČUDOM BOŽJIM PROGOVORIO KADA SE PRVI PUT PRIČESTIO: Danas slavimo Svetog Andreja Kritskog koji je predvideo sopstvenu smrt

Srpska pravoslavna crkva 17. jula molitveno proslavlja Svetog Andreja Kritskog, velikog učitelja Crkve, znamenitog bogoslova, ispovednika pravoslavne vere i autora jednog od najuzvišenijih bogoslužbenih dela – Velikog kanona, koji se čita tokom Velikog posta.

Život Svetog Andreja od samog početka bio je obeležen čudom. Rođen je u Damasku u pobožnoj hrišćanskoj porodici, ali je prvih sedam godina života bio nem. Tek kada su ga roditelji doveli u crkvu i pričestili, dete je progovorilo. Ovaj događaj Crkva vekovima čuva kao svedočanstvo sile Svetog pričešća i Božje blagodati.

Već sa četrnaest godina Andrej odlazi u Jerusalim, gde se zamonašio u lavri Svetog Save Osvećenog. Iako veoma mlad, brzo se izdvojio po mudrosti, podvižničkom životu i revnosti, pa je postao uzor mnogim starijim monasima. Njegove vrline prepoznao je i jerusalimski patrijarh, koji ga je postavio za svog pismovoditelja i bliskog saradnika.

Kada se u Crkvi pojavila monotelitska jeres, koja je učila da Gospod Isus Hristos ima samo božansku, a ne i ljudsku volju, Sveti Andrej je kao arhiđakon upućen na Šesti vaseljenski sabor u Carigradu 681. godine kao predstavnik Jerusalimske patrijaršije. Svojom učenošću, besedničkim darom i nepokolebljivom vernošću pravoslavnoj veri istakao se među učesnicima Sabora i dao veliki doprinos očuvanju pravoslavnog učenja.

Po povratku u Jerusalim nastavio je svoju službu, a kasnije je izabran za arhiepiskopa ostrva Krita. Kao pastir Crkve stekao je veliku ljubav i poštovanje vernog naroda. Revnosno je čuvao pravoslavnu veru, suzbijao jeresi i svojim molitvama pomagao onima koji su mu se obraćali. Crkveno predanje beleži da su Saraceni njegovim molitvama bili odagnani sa ostrva Krita.

Sveti Andrej ostavio je iza sebe bogato književno i bogoslužbeno nasleđe. Napisao je brojne poučne spise, besede, himne i kanone, a njegovo najpoznatije delo jeste Veliki kanon, jedno od najdubljih pokajnih dela pravoslavne duhovnosti. Ovaj kanon čita se tokom Velikog posta i vernike poziva na iskreno preispitivanje sopstvenog života, pokajanje i povratak Bogu.

Savremenici su svedočili da je njegova pojava ulivala mir i poverenje, dok su njegove reči nadahnjivale ljude da menjaju svoj život i učvršćuju veru. Pred kraj života, vraćajući se brodom iz Carigrada, Sveti Andrej je unapred nagovestio svoju smrt. Njegove reči ubrzo su se ispunile – upokojio se 712. godine u blizini ostrva Mitilene, preselivši se u Carstvo Božje.

Verski kalendar Srpske pravoslavne crkve za 6. mesec 2026. godine, sa detaljima o postu, slavama i danima posvećenim svetiteljima.

Svetitelj 4. veka pretvorio je običnu prodaju u nenametljivu propoved koja je razoružala tvrdoglavo jeretičko uverenje i dovela do neočekivanog obrta.