U današnje vreme sahrane se često organizuju u skladu sa praktičnim okolnostima – dolaskom porodice, dostupnošću sveštenika, administrativnim procedurama i drugim životnim razlozima, pa se zbog toga opelo i pogreb ne obavljaju uvek istog dana nakon smrti.
Ipak, manje je poznato da prema pravilu Srpske pravoslavne crkve, pokojnika bi trebalo sahraniti trećeg dana nakon upokojenja. Ovaj dan se u crkvenoj tradiciji ne uzima slučajno, već ima i liturgijsko i duhovno utemeljenje.
Naime, prema crkvenom verovanju, od trenutka smrti do trećeg dana, odnosno do sahrane, čovekova duša obilazi ona mesta za koja je tokom života bila najviše vezana. To su najčešće ona mesta na kojima je ona najviše i činila dobra dela. U pratnji anđela čuvara, ona to prolazi velikim brzinama, ona je bestelesna, i ne postoji nikakav način da ona komunicira sa onima koji su na zemlji.
Kako se račina dan upokojenja
Otac Stefan Rajčić jednom prilikom je objasnio kako se računa dan upokojenja.
– Ukoliko se duša upokoji do 17 časova određenog dana, taj dan se računa kao prvi dan upokojenja, ako se upokojila posle tog vremena, kao prvi dan upokojenja uzima se sledeći. Recimo, ako se duša upokojila u ponedeljak do 17 časova, ponedeljak je prvi dan upokojenja. Međutim, ukoliko se duša upokojila posle 17 časova, počeo je novi bogoslužni ciklus i kao prvi dan upokojenja uzima se utorak. To je za ljude zbunjujuće, ali svaki sveštenik to će objasniti – istakao je otac Stefan.
Najprostije rečeno, u prva tri dana od smrti, duša se postepeno odvaja od tela i zemaljskog života.
Treći dan se smatra trenutkom kada se to razdvajanje u potpunosti završava i kada duša, u društvu svog anđela čuvara, odlazi na prvo poklonjenje Hristu, pa se tada i vrši opelo kao molitveni ispraćaj i predanje duše Bogu.
Upravo zbog toga se ovaj dan uzima kao prirodan i crkveno uobličen trenutak za pogreb.
Pored toga, treći dan ima i snažnu hrišćansku simboliku, jer se vezuje za Vaskrsenje Gospoda Isusa Hrista, koje se dogodilo trećeg dana nakon raspeća. Time i sahrana dobija dublji smisao – nadu u vaskrsenje i veru da smrt nije kraj, već prelazak u večni život.
Naravno, Crkva poznaje i opravdane izuzetke.
– U toplim krajevima, kao i za one koji su umrli od zaraznih bolesti, dopušta se da opelo bude obavljeno i ranije, nakon što se dobije uverenje o smrti i bude izdata odgovarajuća potvrda od lekara, a u slučaju iznenadne i nasilne smrti i od građanskih vlasti. Crkveni Tipik zabranjuje da se opelo obavlja u prvi dan Vaskrsa i Božića – navedeno je na sajtu „Svetosavlje“.
Mnogi veruju da se ovim rečima zapravo priziva spokoj za telo koje se vraća zemlji, iz koje je i postalo, ali to nije tako.
Nakon transplantacije jetre u Istanbulu, uprkos ogromnoj žrtvi prijatelja koji je pokušao da mu spasi život donacijom organa, jerej Bogdan Stjepanović okončao je svoj ovozemaljski život.
U hramu Preobraženja Gospodnjeg u Žabaru služeni su zaupokojena liturgija i opelo protojereju-stavroforu Milunu Aleksiću, svešteniku koji je ostavio dubok trag u životu vernog naroda i Eparhije šumadijske.
Neki običaji datiraju još iz vremena kada je naš narod bio mnogobožački, pa tako i ovaj.
POGLEDAJTE JOŠ:
Objavljeno novo izdanje knjige „NATO agresija u svetlosti pravde“
Bolomboj na izlaznim vratima, Zvezda pronašla zamenu u Barseloni?
PLAMEN KOJI JE UMALO IZBRISAO OSTROG, PRELOMNI JE TRENUTAK U OVOM MANASTIRU: Najveće srpske svetinje 2. deo