Pomen ljudima poput blaženopočivšeg vladike Lavrentija ne počinje datumom, niti se njime završava. On počinje sećanjem koje ima težinu hoda, miris voska i zvuk zvona, i traje koliko traje i potreba naroda da se oslanja na one koji su umeli da nose i krst i put. Četiri godine od njegovog upokojenja nisu razdaljina koja briše trag, već mera tišine u kojoj se još jasnije čuje šta je ostavio iza sebe: Crkvu koja je rasla, narod koji se sabirao i delo koje ne traži svedoke jer ih već ima u svakom kamenu, u svakoj parohiji, u svakoj knjizi i svakoj molitvi.
Reči vladike švajcarskog Andreja, zapisane povodom godišnjice, ne deluju kao protokolarni pomen, već kao smireno svedočanstvo o jednom životu koji je od detinjstva bio okrenut ka oltaru i poslušanju. Blaženopočivši episkop Lavrentije rođen je u Bogoštici kod Krupnja, u porodici u kojoj su vera i Crkva bile prirodan poredak stvari. Detinjstvo je proveo u kraju koji je nosio teške ožiljke ratnih stradanja, ali i tihe, čvrste pobožnosti. Još kao devetogodišnji dečak pokazao je onu vrstu unutrašnje odlučnosti koja ne traži podršku, već samo priliku da ostane verna sebi: nije pristajao na pritiske da se odrekne posta i, kako svedoče savremenici, živeo je onako kako je verovao.
Dečak koji nije pristajao na kompromise sa verom
Put ka bogosloviji nije bio plod porodične ambicije, već tihe čežnje koja se rodila iz susreta sa Crkvom. Kada je čuo da postoje bogoslovije u Prizrenu i u manastiru Rakovici, njegov pravac je već bio određen. Primljen u bogosloviju manastira Rakovice, ubrzo je pokazao izuzetnu darovitost: preskočio je jedan razred, savladavši gradivo tokom leta, i tako već tada nagovestio da će njegov život imati ritam ubrzanog, ali sabranog služenja. Maturu je polagao pred patrijarhom Vikentijem, a 1958. godine, uoči praznika Svete majke Angeline, zamonašen je u Krušedolu, dobivši ime Lavrentije.
Od Krušedola do Kalemegdana: rani monaški i sveštenički put
Već u prvim godinama monaškog i svešteničkog služenja videla se širina poslušanja koje mu je poveravano. Rukopoložen za jerođakona i jeromonaha, postavljen je za ekonoma bogoslovije i duhovnika crkve Ružice na Kalemegdanu. Služba ga potom vodi u Mitropoliju dabrobosansku, na Kuprešku visoravan, u Blagaj i Vukovsko, gde pastirski rad ne znači samo liturgijsku službu, već i deljenje svakodnevice sa narodom. Ubrzo biva upućen u manastir Krku, gde, pored profesorske dužnosti, preuzima i parohiju u Ivoševcima.
Izbor za episkopa i početak velike misije
Vest o izboru za vikarnog episkopa zatekla ga je upravo u tom, naizgled skrovitom, ali duhovno bogatom okruženju. Hirotonisan je 1967. godine u Beogradskoj sabornoj crkvi, a kao vikar patrijarha Germana ne ostaje zatvoren u administrativne okvire: razvija socijalnu i misionarsku delatnost, pokazujući da Crkva ne živi samo u bogoslužbenim knjigama, već i u rukama koje pomažu i rečima koje podižu.
Kako je nastajala Crkva u rasejanju
Prelomni trenutak dolazi 1969. godine, kada Sveti arhijerejski sabor osniva Zapadnoevropsku i australijsku eparhiju. U Londonu biva ustoličen za njenog prvog episkopa. Taj zadatak nije bio ni lak ni zahvalan: trebalo je sabrati rasuti narod, stvoriti crkvene opštine tamo gde ih gotovo da nije bilo i dati oblik jednoj crkvenoj stvarnosti koja se tek rađala. Već iste godine rukopolaže prvog sveštenika za Švajcarsku i osniva prvu crkvenu opštinu u Bernu. Ubrzo se nižu parohije, saveti, susreti, a iz te tihe i uporne gradnje nastaje mreža crkvenog života koja će decenijama kasnije delovati kao nešto što je oduvek postojalo.
U Himelstiru u Nemačkoj osniva eparhijski centar i štampariju. Među izdanjima koja će ostati kao trajni beleg tog vremena posebno mesto zauzimaju sabrana dela Svetog vladike Nikolaja Velimirovića, objavljena u trinaest tomova. Time je vladika Lavrentije pokazao da misija nije samo u podizanju hramova, već i u čuvanju reči, pamćenja i predanja.
Povratak u otadžbinu i kruna arhijerejskog služenja
Posle dvadeset godina službe u dijaspori, 1989. godine izabran je za episkopa šabačko-valjevskog. U Šapcu je ustoličen u vreme velikih društvenih i istorijskih lomova. I tada ostaje veran istom načelu: graditi, sabirati, obnavljati. Njegovim zalaganjem prenete su mošti Svetog vladike Nikolaja iz Amerike u manastir Lelić, a kasnije dolazi i do podele velike eparhije na Šabačku i Valjevsku, kako bi pastirska briga bila bliža narodu. Kao kruna njegove zadužbinske misli ostaje manastir Soko kod Ljubovije, mesto koje danas čuva i njegov grob.
Sa 54 godine arhijerejskog staža, bio je najdugovečniji episkop u tom činu u Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi. Učestvovao je na brojnim međucrkvenim i međuverskim skupovima, svedočeći veru bez potrebe za velikim rečima, ali sa jasnom svešću o odgovornosti koju nosi. Posebno je dragoceno njegovo pamćenje: beležio je događaje, ličnosti i susrete, ostavljajući budućim crkvenim istoričarima bogatu građu i živi kontekst jednog vremena.
Upokojio se 23. januara 2022. godine u Šapcu, a sahranjen je u manastiru Soko, svojoj zadužbini. Time je njegov životni krug zatvoren na način koji ima unutrašnju logiku: tamo gde je gradio, tamo je i položen.
Molitvene reči kojima vladika Andrej završava svoj pomen izraz su zahvalnosti Crkve za jednog od onih arhijereja čiji se rad ne meri titulama, već tragovima koje je ostavio u ljudima. I zato se sećanje na vladiku Lavrentija ne svodi na godišnjicu. Ono traje u parohijama koje je podigao, u knjigama koje je objavio, u monasima i sveštenicima koje je rukopoložio i u narodu koji je, zahvaljujući njemu, naučio da i daleko od zavičaja može ostati sabran oko iste Čaše.
Od Bele Crkve preko Ohrida do Nakučana, protojerej Slaviša Marković obnavljao je crkve i pružao utehu vernicima.
Kao nastojateljica manastira Ljubostinja više od trideset godina, ostavila je duhovno nasleđe tihe požrtvovanosti, koje ostaje večni putokaz za sve koji traže mir i utehu.
Pred praznik Rođenja Hristovog, poglavar Srpske pravoslavne crkve nas podseća da mir ne dolazi silom, nego iz srca spremnog da oprosti, primi bližnjeg i obnovi zajedništvo, otvarajući prostor za ljubav i jedinstvo u porodici, Crkvi i društvu.
Vernici, arhijereji, profesori i đaci okupili su se u crkvi Svetog Save kako bi zajedno proslavili četvrt veka škole koja oblikuje buduće pastire Hristove, uz poruke o veri, životu i službi Dobrog Pastira.
Sednica kojom je predsedavao patrijarh Porfirije bila je povod za parastos ktitorima, ali i snažno podsećanje na neugaslu želju srpskog naroda da na mestu stradanja nikne duhovni svetionik celog naroda.
Srpska pravoslavna parohija Svete Trojice u Kolumbiji bila je svedok snažnog duhovnog preobražaja: mladi ljudi iz Medeljina, zakoračili su u drevnu tradiciju i primili dar Duha Svetoga.
Spor u parohiji Sabornog hrama Svetog Save u Klivlendu prerastao je u višemesečni sukob zbog smene sveštenika i pitanja finansijske odgovornosti u Eparhiji istočnoameričkoj.
Bez pompe i velikih reči, u molitvi i sabranosti, Sabor Svetog Jovana Krstitelja u ostroškoj svetinji protekao je kao retka prilika da se vera ne objašnjava – već doživi.
Krsnoj slavi prisustvovali su visoki gosti iz crkvenog, političkog i javnog života. Pozdravnu besedu održao je mitropolit niški Arsenije, a zvanicama se obratio i domaćin slave.
Zavetni hram na Vračaru večeras je centar molitve i svetlosti, gde se kroz ikone, sveće i melodije proživljava Hristov prvi susret sa Zakonom, duhovno obrezanje srca i početak nove godine po julijanskom kalendaru – događaji koji ne ostavljaju nikog ravnodušnim.
Poglavar Srpske pravoslavne crkve poslao snažnu božićnu poruku o miru, srcu koje treba da se promeni i veri koja ne počinje od spoljašnje veličine, već iznutra.
Crkva Hristovog Rođenja jedna je najstarijih sačuvanih hrišćanskih crkava na svetu, podignuta u 4. veku, u vreme cara Konstantina.
Broj zlatnika simbolizuje godine Isusa Hrista, a vernici veruju da pronalazak dukata donosi blagoslov i napredak za narednu godinu.
U jednoj od svojih pouka veliki duhovnik 20. veka objasnio je kako anđeli čuvari vode dušu ka spasenju i kako njihova ljubav ostaje skrivena, ali moćna.
Beloruske monahinje su navodno „infiltrirale“ u crkve u Švedskoj kako bi prikupljale sredstva za finansiranje rata u Ukrajini.
Predsednik SAD Donald Tramp uputio je poglavaru Rimokatoličke crkve poziv da se pridruži „Savetu za mir“, telu koje bi trebalo da oblikuje posleratni poredak u kriznim područjima sveta.
POGLEDAJTE JOŠ:
SANKCIJE NISU REŠENJE, DIJALOG JESTE! Vučić: Oni koji se najčešće pozivaju na Dejtonski sporazum – najčešće ga i ruše
TUGA! Danas bi u domu Marinka Rokvića bilo dvostruko slavlje!
TRAMP SE POVUKAO IZ „NAJVEĆE SVETSKE PREVARE IKADA“: Ovo će zaboleti planetu