„OČEKUJEMO OBNOVU PUNOG ZAJEDNIŠTVA SA RIMSKOM CRKVOM“: Patrijarh Vartolomej izazvao burne reakcije pominjanjem drevne pentarhije

Carigradski patrijarh Vartolomej govorio je u Budimpešti na završetku 27. međunarodnog kongresa Društva za pravo Istočnih crkava. Ovogodišnji skup bio je posvećen položaju rimskog episkopa iz ugla katoličkog i pravoslavnog predanja.

U svom obraćanju patrijarh je podsetio na reči pokojnog pape Benedikta XVI, koji je isticao da Rim, kada je reč o primatu, od Istoka ne može zahtevati više od onoga što je bilo prihvaćeno i življeno tokom prvog milenijuma zajedničke istorije Crkve. Podsetio je i na reči patrijarha Atinagore, koji je rimskog papu nazvao „prvim među nama po časti“ i onim „koji predsedava u ljubavi“.

Patrijarh Vartolomej je naglasio da pravoslavno shvatanje rimskog primata podrazumeva služenje unutar zajednice pomesnih crkava, a ne vlast nad njima. Podsetio je i na drevnu pentarhiju, koju su činile katedre Rima, Carigrada, Aleksandrije, Antiohije i Jerusalima. Ona je tokom prvog milenijuma predstavljala jedan od važnih izraza jedinstva Crkve.

Kao pozitivan korak patrijarh je ocenio odluku da se 2024. godine među titulama rimskog pape ponovo nađe i naziv „patrijarh Zapada“. Prema njegovim rečima, ova titula ima korene u uređenju nepodeljene Crkve tokom prvog milenijuma, a njeno vraćanje može doprineti nastavku pravoslavno-katoličkog dijaloga.

– Očekujemo, blagodaću i pomoći sa visine, obnovu punog zajedništva sa Rimskom crkvom u jednom telu jedne, svete, saborne i apostolske Crkve – rekao je patrijarh, prenosi portal orthodoxtimes.com. Patrijarh Vartolomej izrazio je nadu da bi time drevna pentarhija ponovo mogla da bude potpuna, što bi implicitno značilo da govori i u ime Jerusalimske, Antiohijske i Aleksandrijske patrijaršije, iako prema crkvenim kanonima za to nema pravo.

Naime, Carigradska patrijaršija jeste prva među jednakima i ima prvenstvo časti, ali to nikako ne znači da ima prvenstvo vlasti nad ostalim pomesnim crkvama. Zbog toga je pominjanje drevne pentarhije izazvalo burne reakcije širom pravoslavnog sveta.

Tokom boravka u Budimpešti, patrijarh je pozdravio i otvaranje novog pravoslavnog centra za dijalog Carigradske patrijaršije pod nazivom Fanarion. Centar će biti mesto susreta pravoslavnih hrišćana, pripadnika drugih hrišćanskih zajednica, kao i predstavnika drugih religija.

BOBUS VIDEO

Zvanično hvaljena kao „istorijski trenutak jedinstva“, poseta poglavara Rimokatoličke crkve izaziva zabrinutost teologa i klirika – da li se radi o dijalogu ili političko-verskoj igri?

Dok svet prati simboličan korak ka miru i dijalogu, deo pravoslavlja izražava rezerve zbog brzog približavanja Rimu i straha od ustupaka u veri i tradiciji.

Zajednička molitva rimskog pape Lava i patrijarha Vartolomeja na Fanaru izazvala je žestoku osudu bratstva manastira Esfigmen, koje tvrdi da je time načinjeno napuštanje svetih kanona.

Carigradski patrijarh poručio je da se približavanje Carigradske i Rimokatoličke crkve nastavlja i ocenio da je obnova punog zajedništva istorijski proces koji više ne može da se zaustavi.