OVO NIJEDAN ČOVEK, ČAK NI SVEŠTENIK, NE SME DA URADI KAD NEKO UMRE: Takve osobe, prema kanonu, automatski se podvrgavaju anatemi

Zato se ono smatra neophodnim korakom u duhovnom životu svakog hrišćanina, jer bez njega ne postoji puno učešće u liturgijskom i sakramentalnom životu Crkve.

Trenuci tuge i pitanja vernih

Mnogi vernici se u trenucima tuge i bola, posebno nakon gubitka bližnjih, suočavaju sa teškim pitanjima vezanim za spasenje i poslednje stvari. U takvim okolnostima često se javlja i dilema da li Crkva može učiniti izuzetak kada neko ko nije bio kršten premine iznenada, neposredno pre nego što je sveštenik stigao da obavi Svetu tajnu krštenja.

Crkva u svom predanju ima jasno ustanovljen poredak Svetih tajni, koji nije zasnovan na trenutnim okolnostima ili emocijama, već na vekovnom iskustvu i kanonskom učenju.

Crkveni poredak i granice Svetih tajni

Svete tajne se vrše u ovom životu, nad živima, kao deo crkvenog poretka spasenja koji se ostvaruje u istoriji i zajednici vernih. Smrt čoveka označava prelazak u drugo stanje postojanja, u kojem se više ne vrše Svete tajne, uključujući i krštenje.

Zbog toga Crkva ne poznaje praksu krštenja nad upokojenima, bez obzira na okolnosti smrti. Najprostije rečeno, krštenje je sveta tajna koja zahteva slobodnu volju, veru i svesno opredjeljenje žive osobe za života. 

Svedočenje patrijarha Pavla i svetootačkog predanja

YURI KADOBNOV / AFP / Profimedia

 

O ovom pitanju jasno je govorio patrijarh Pavle, oslanjajući se na kanonsko predanje Crkve i učenje svetih otaca. 

– Prema zabrani 18. kanona Kartaginskog sabora, krštenje nad mrtvima, kao ni druge tajne crkve ne mogu se vršiti. Svešteno lice bilo koga čina, koje bi, iz neumesne ljubavi i saučešća prema vernima, ili iz bilo kojih razloga, učinilo ono što duh svetog kanona zabranjuje, stavilo bi sebe, po rečima Svetog Teodora Studita, na mesto novog apostola, novog evanđeliste, a takve sveti apostol Pavle, podvrgava anatemi.

U periodu kada su verske slobode bile ograničene, mnogi su u tajnosti bili kršteni, nesvesni tog čina. SPC ima odgovor za one koji imaju dilemu da li su primili ovu svetu tajnu, nudeći im mogućnost da pronađu mir i sigurnost u veri.

U najtežim trenucima, dok su životi njihove dece visili o koncu, tri porodice su pronašle utehu i nadu u Svetoj tajni krštenja. Prezviter Aleksandar Cavka donosi duboko potresnu priču o veri, ljubavi i Božjoj milosti koja menja sudbine.

U Svetovaznesenskom hramu služena je zaupokojna liturgija uz prisustvo više arhijereja Srpske pravoslavne crkve, dok je patrijarh besedio nad odrom upokojenog Stojana Sladojevića.

Od zaštitnih amajlija za novorođenče do običaja na poslednjem ispraćaju, granica između poštovanja tradicije i udaljavanja od crkvenog učenja često je veoma tanka.