U manastiru Pećka patrijaršija, Veliki petak je i ove godine obeležen u znaku duboke tišine, sabranosti i molitvenog jedinstva. Pod svodovima drevne svetinje služeno je večernje bogosluženje sa iznošenjem Plaštanice, u trenutku kada se liturgijsko vreme zaustavlja pred tajnom Hristovog stradanja.
Večernje je služio patrijarh srpski Porfirije, uz molitveno prisustvo igumanije Haritine, sestrinstva manastira, sveštenstva i vernog naroda koji je u Peć stigao iz Metohije, ali i iz drugih krajeva. Sabranje je u porti manastira dobilo oblik zajedničkog molitvenog disanja, u kojem se, kako je i sam patrijarh kasnije naglasio, prepoznaje i lična i zajednička odgovornost čoveka pred događajem Hristovog raspeća.
Plaštanica kao središte tišine i molitve
Iznošenje Plaštanice, kao centralni trenutak večernjeg bogosluženja na Veliki petak, u Pećka Patrijaršija dobilo je prepoznatljivu težinu sabornosti. Vernici su, u tišini koja nije bila prazna, nego ispunjena smislom, pratili liturgijski čin koji u pravoslavnoj tradiciji predstavlja susret sa Hristovim pogrebom i Njegovim dobrovoljnim stradanjem za život sveta.
U tom molitvenom okviru sabrani su učestvovali u bogosluženju koje je nastavilo jutrenje Velike subote sa statijama, čime se liturgijski prelaz iz dana stradanja u dan nadanja postepeno otvara.
Sabornost sveštenstva i vernog naroda
Uz patrijarha Porfirija sasluživali su arhimandrit Danilo, direktor Patrijaršijske upravne kancelarije, zatim sveštenici Nemanja Kalem, Nenad Našpalić i Dragan Radovanović, protođakon Dragan Radić, đakon Vasilije Perić i ipođakon Vladimir Jelić.
Prisutnost sveštenoslužitelja različitih službi u okviru jednog čina dodatno je naglasila liturgijsku širinu događaja. Verni narod, pristigao iz više mesta Metohije i šire, nije posmatrao službu kao spoljašnji čin, već kao zajedničko učešće u događaju koji prevazilazi vreme i prostor.
Reči koje Veliki petak čitaju kroz život
Obraćajući se sabranima u manastirskoj porti, patrijarh Porfirije je istakao da Veliki petak nosi dvostruko značenje – i tuge i blagoslova. U njegovim rečima ovaj dan je tužan jer podseća na ljudsku odgovornost u događaju raspeća, ali i blagosloven jer otkriva dubinu Hristove žrtve.
Govoreći o čovekovoj slobodi i njegovim izborima, patrijarh je naglasio da se Hristos i danas „raspinje“ kada god u čoveku prevlada sebičnost i gordost. Istovremeno je ukazao na drugu dimenziju istog događaja – na ljubav koja ne odustaje od čoveka, čak ni u njegovom udaljavanju.
U tom kontekstu podsetio je na lik razbojnika sa krsta kao sliku čovekove unutrašnje borbe: jednog koji ostaje zatvoren u pobuni i drugog koji u poslednjem trenutku prepoznaje prisustvo Božje ljubavi i otvara se pokajanju.
Ljubav koja ne prestaje da traži čoveka
U nastavku obraćanja patrijarh je naglasio da je Hristova žrtva izraz beskonačne ljubavi prema čoveku. Čak i kada čovek, kako je rekao, više bira sebe nego Boga, Hristos ostaje prisutan i veran.
Ta misao, izrečena u prostoru Pećka Patrijaršija, dobija posebno značenje u ambijentu u kojem se vekovima čuva kontinuitet molitve i istorijskog pamćenja. Patrijarh je podsetio da se duhovna borba čoveka odvija u svakodnevnim odlukama, mislima i odnosima prema bližnjima, a ne samo u velikim istorijskim događajima.
Poziv na unutrašnju promenu
Poruka Velikog petka, kako je istakao patrijarh Porfirije, ne ostaje zatvorena u žalosti, već se otvara kao poziv na promenu života. Verujući u reč Hristovu i oslanjajući se na Njegovu blagodat, čovek je pozvan da postane bolji, prema Bogu i prema drugima.
U toj rečenici sabrano je i liturgijsko i životno značenje dana: da se ne prekine odnos sa dobrotom, da se ne zatvori prostor za drugoga i da se ne izgubi osećaj odgovornosti za sopstveni unutrašnji život.
Nastavak bogoslužbenog puta u danima stradanja i nade
Najavljeno je da će patrijarh Porfirije i sutra, na Veliku subotu, služiti svetou liturgijom u Pećkoj patrijaršiji, kao i na sam praznik Vaskrsenja Hristovog. Na Vaskršnji ponedeljak, kako je saopšteno, služiće svetu liturgiju u manastir Visoki Dečani, gde će se u prazničnoj radosti susresti sa stipendistima – mladim svetosavcima sa Kosova i Metohije.
Iza istog praznika kriju se potpuno različiti običaji – od stroge liturgijske tradicije do živopisnih narodnih rituala koji se vekovima prenose s kolena na koleno.
Dok vernici pripremaju vaskršnje korpe za osvećenje, u hramove sve češće stižu i stvari bez duhovnog smisla, zaboravljajući šta zapravo treba prineti pred Vaskrs.
Uz blagoslov patrijarha Porfirija, Oganj iz Jerusalima biće donet u Srbiju, a u 23 časa, na početku Vaskršnjeg jutrenja, biće upaljena prva sveća u zavetnom hramu na Vračaru.
Poglavar SPC doputovao u drevnu lavru, gde će s vernim narodom dočekati Vaskrs, poklonio se svetinjama i nastavlja bogosluženja u danima koji sabiraju stradanje, nadu i trajanje osmovekovne duhovne tradicije.
POGLEDAJTE JOŠ:
HOROSKOP ZA 11. APRIL: Bikovi – dobijate na svim poljima, Vodolije – mogućnost raskida!
Batrovci ne pamte ovakvu gužvu: Spremite se dobro, kolone su ogromne
ŠOKANTAN IZVEŠTAJ STALNOG PREDSTAVNIKA VATIKANA PRI UN NA SASTANKU U ŽENEVI! Konačan udar na hrišćanstvo – GLAVNA META PRAVOSLAVLJE!